Met Boris Yellnikoff heeft Woody Allen één van de meest boeiende personages van de afgelopen jaren gecreëerd. Met zijn apocalyptische wereldvisie, paniekaanvallen en totale onverschilligheid voor wat anderen over hem denken, werkt Yellnikoff al snel op de lachspieren. Vooral de cynische opmerkingen tegenover zijn schaakleerlingen zijn hilarisch, alsmede zijn ideeën over minder onderlegde mensen als Melodie.
Uiteraard is Yellnikoff een spreekbuis voor regisseur Allen met diens ideeën over de mens en de wereld waarin we leven. Niet voor niets begint Boris een relatie met een veel jonger meisje: ook Allen is getrouwd met een jongere vrouw, de adoptiedochter van zijn tweede vrouw Mia Farrow. Het geheel riekt dan ook sterk naar zelfrechtvaardiging: leef je leven zoals je wilt en laat je niet leiden door wat anderen zeggen: ‘whatever works, whatever makes you happy’.
We mogen van geluk spreken dat Woody Allen niet zelf de rol op zich nam, want ik kan me niet voorstellen dat hij het personage beter had kunnen vertolken dan Larry David. David is vooral bekend van de HBO-serie Curb Your Enthusiasm, die inmiddels aan zijn zevende seizoen toe is, en zijn schrijverswerk voor Seinfeld. Komedie zit in zijn bloed en dat komt in Whatever Works erg goed tot uiting: Davids timing is uitstekend en de sarcastische en cynische opmerkingen komen uit zijn mond alsof hij het zelf gelooft. Gelukkig is zijn tegenspeelster Evan Rachel Wood als de zuidelijke schoonheidskoningin Melodie minstens zo goed.
Zagen we haar kort geleden nog in een erg sterke dramatische rol in The Wrestler, hier laat Wood zien dat ze ook van andere markten thuis is. Met een prestatie die andere domme blondjes als Elle Woods (Reese Witherspoon in Legally Blonde) en Allens eigen Linda Ash (Mira Sorvino in Mighty Aphrodite) op zijn minst evenaart, brengt ze een aangename vrolijkheid in het wat depressieve geheel en geeft ze de film een algemeen fris gevoel. Oppervlakkig kun je het personage echter niet noemen, ze wordt voldoende uitgewerkt om haar tot meer dan een karikatuur te maken.
Helaas kan niet hetzelfde gezegd worden van andere medespelers. Hoewel ze stuk voor stuk leuk bedacht zijn en op hun eigen manier aan het verhaal toevoegen, weet geen van allen de betiteling ‘cardboard cutout’ te ontstijgen. Ook het plot is niet echt veelzijdig: sommige gebeurtenissen kun je van mijlenver zien aankomen en de boodschap ligt er wat erg dik bovenop. De meeste kijkers zullen de film dan ook meer als tussendoortje ervaren, dan als het volgende magnum opus van Allen.
Desalniettemin heb ik erg genoten van de nieuwste Woody Allen en ik denk dat er genoeg met mij zullen zijn. Na het donkere Match Point, de lichte komedie Scoop en het prachtige Vicky, Christina, Barcelona heeft de bejaarde regisseur weer een ‘dijenkletser’ te pakken. Boris Yellnikoff zal bij velen een onuitwisbare indruk achterlaten. Cynisme was nog nooit zo leuk.
